چند هفته ی پیش بود… اومد کنارم نشست و به صفحه لپ تاپ که جلوم باز بود خیره شد… هر وقت می خواد درباره ی چیز مهمی با من صحبت کنه می یاد و ساکت کنارم می شینه… دستش رو می اندازه دور گردنم و می ذاره که سکوت بین من و او هم نوایی افکار من و او رو به ارمغان بیاره… من همیشه پیش دستی می کنم. شروع می کنم آروم به سوال کردن… تا یخ بین من و او باز بشه و او شروع بکنه به صحبت کردن…

با نوزاد تازه بدنیا اومده و دوران نقاهت بعد از جراحی راستش خیلی کم بهش توجه می کردم. نمی دونستم که توی دلش چی می گذره…

- گفتم: “چیه عزیزم…برای فرید ناراحتی؟”
- نه
- پس تو مدرسه نمره کم گرفتی ؟
- تو که می دونی من هیچ وقت نمره کم نمی گیرم!!
- پس چی؟….چی می خواهی به مامان بگی؟

سکوت
سکوت

گفت: “مامان! من به “ف” تو مدرسه مون علاقه مند شدم!”

چشمام چهار تا شده بود… واقعا از صداقت بیش از اندازه این دختر تعجب کردم!! هیچ وقت فکر نمی کردم اینقدر ساده و دلپاک و بی غش بیاد به من بگه که به کسی علاقه مند شده. اونهم بدون هیچ مقدمه ! اصلا در ذهنم هم نمی گنجید که بدون هیچ زمینه چینی بیاد همه چیز رو اول به من بگه… فکر می کردم این یکی رو شاید برای خودش نگه داره. اما همون جا بود که دوباره به خودم نهیب زدم : “باز هم نفهمیدی که این دختر چقدر صاف و چقدر شفافه” . نمی دونستم چه واکنشی نشون بدم. چشم هام رو از صفحه لپ تاپ جدا کردم و برای یه مدت طولانی نگاهش کردم. این دخترک من بود که تا چند ماه پیش می گفت که به نظر اون تمام پسرهای کلاسشون یا خنگند یا عجیب! حالا چطور شده بود که به یکیشون علاقه مند شده بود فقط خدا عالم بود! دخترکم تمام این مدتی که من سرم به حاملگی و کشیک و آی سی یو گرم بود به کلی عوض شده بود! یک چرخش صد و هشتاد درجه از بی توجهی و بیزاری نسبت به جنس مخالف تا علاقه مندی به یکی از همون گیج و گول های کلاس!

با خنده گفتم حالا این نوجوان خوشبخت کی هست که تو بهش علاقه مند شدی؟ چطور؟ کجا؟ چه جور؟ چه رنگیه؟ چه شکلیه؟ قدش چقدره؟ موهاش چه جوره؟ درسش چطوره؟ اهل کجاش؟ دینش چیه؟

زد زیر خنده! گفت: “ف” رو از کلاس پارسالمون یادت می یاد؟ گفتم: همون که پارسال می گفتی سر کلاس ریاضی همش حرف بی جا می زنه؟ گفت: آره!… دستام رو تو هوا تکون دادم که حالا پس یعنی چی؟ گفت: خوب بهش علاقه مند شدم دیگه! … دلیل نمی خواد که! …گفت که قدش انگار از اون یک کم کوتاه تره! سفید پوسته! موهاش مثل کوچیکی های باباش فرفریه! دهنش زیاد می جنبه و هرچی به ذهنش می یاد به زبون می یاره! تقریبا تو همه ی کلاس هاش با اون هم کلاسه و به خاطر حرف اول فامیلش نزدیک اون می شینه. همیشه نمره هاش از نمره های غزل کمتر می شه – و دلش براش می سوزه چون اشتباه های احمقانه می کنه! - و … ( دیدم داره من و من می کنه ) و … و اینکه اهل اسرائیله!…………..

گقتم : به به!… باورم نمی شد!!! فکم مثل جن تو کارتون علاء الدین دلنگی افتاده بود پایین! باورم نمی شد که دخترم با اینهمه تبلیغات منفی که ما تو خونه از اسرائیل می کنیم به یه پسر بچه اسرائیلی علاقه مند بشه! بعد هم با تاسف گفت: “تازه جمهوری خواه هم هست!!!” دیگه نتونستم خودم رو کنترل کنم. قاه قاه زدم زیر خنده! حالا نخند کی بخند!

یادم میاد چند وقت پیش تو خونه با همراه، غزل رو مسخره می کردیم که شوهر آینده اش چه طوری می تونه باشه! من می گفتم می تونه سیاه پوست باشه، عرب باشه، آمریکایی باشه ولی جون من چینی نباشه که اونموقع ما از بوی گند سیر و ماهی و سس سویا پامون رو نمی تونیم بذاریم تو خونتون! باباش هم می گفت بچه هات هم همه چشاشون نوار خط می شه و کلی به پسرهای باهوش چینی کلاسشون خندیده بودیم. ( آخه اینجا توی آمریکا بچه های چینی معروفند به مخ ریاضی بودن و به قول خود غزل می گند ما آسیایی هستیم و با همه بچه ها یک سرو گردن فرق داریم!!). خودش هم می خندید و می گفت حتما! من که از هرچی غذای دریاییه بدم می یاد حتما با یه چشم بادومی ازدواج می کنم که هر روز سر غذا دعوامون بشه….! راستش اون روز که هرکسی رو از هر نژادی – اعم از مرد ایرانی- با هم مسخره کردیم یاد جهود ها نیافتادیم تا لخایم لخایم گفتنشون رو هم به شوخی برگزار کنیم و حالا …

نمی دونستم چی بگم… دلم پر از غصه شد وقتی غزل رو دیدم که چقدر بزرگ شده و چقدر از من و پدرش فاصله گرفته… که دیگه اون دختر بچه ناز و کوچولو نیست که شب با گوش هام بازی کنه و اصرار پشت اصرار بکنه که قصه برام تعریف کن و منو مجبور کنه که داستان از خودم بسازم که قصه هام تکراری نباشه!!… حالا یک دختر زیبا شده و باهوش … و حساس نسبت به مسائل سیاسی و مذهبی!

گفتم:” حالا از همه اینها به کنار چرا اهل اسرائیل؟؟؟” گفت: ” ولی مامان خیلی متعصب و دوآتشه به نظر نمی رسه! اصلا مذهبی نیست! گفتم: “مگه تو به نظر مذهبی می رسی تو مدرسه؟” … لبخند زد و گفت :”نه !”

می دونستم که هر برخوردی نشون بدم کاملا زیر ذره بین می ره. روی هر حرکت من قضاوت می کنه. خیلی نگران بودم چیزی نگم که اعتماد نوجوانم رو به خودم خراب کنم و از یه طرف هم نمی تونستم این مسئله رو پنهان کنم که چقدر این موضوع برای من مهمه!

براش گفتم که من هم وقتی شانزده ساله بودم به یه پسر هم سن و سالم علاقه مند شدم. با تعجب پرسید: چطور؟ شما که اون موقع مدرسه هاتون جدا بود و تازه با اون شرایط بعد از انقلاب؟!… گفتم براش که…

(ادامه دارد)

امیدوارم دنیا آینده بهتری با او داشته باشد.

*Photo: Damon Winter/The New York Times

“… مجلسى بياراست و به احترام هر يك بالش و تكيه‏گاهى بگسترد و به دست هر يك كاردى و ترنجى داد و آن گاه با زيب و زيور يوسف را بياراست و به او گفت كه به مجلس اين زنان درآ، چون زنان مصرى يوسف را ديدند بس بزرگش يافتند و دستهاى خود به جاى ترنج بريدند و گفتند حاش للّه كه اين پسر نه آدمى است بلكه فرشته بزرگ حسن و زيبايى است…”

وقتی که داروی بی حسی را میان مهره های ستون فقراتم تزریق کرد گرمای عجیبی به نوک پاهایم دوید. با عجله گفتند که روی تخت دراز بکشم، پیش از آنکه حس و حرکت پاهایم را از دست بدهم. بدنم از هیجان آنچه به زودی اتفاق می افتاد می لرزید. سردم بود و عرق روی پیشانی ام نشسته بود. پرده ای در برابر صورتم کشیدند. دیر زمانی نگذشت که حس پاهایم را از دست دادم. نفسم به سبکی بالا می آمد، دردی غریب در قفسه سینه ام می پیچید. احساس می کردم که دیگر نفس کشیدنم از آن خودم نیست. روی صورتم را با ماسک اکسیژن پوشاندند و دستهایم را برای اینکه تکان نخورم به چوبی که مثل صلیب از دو طرف تخت بیرون زده بود بستند… چشمانم به آن گوشه بود. به آن گوشه، کنار تخت نوزاد! جایی که خودم بارها به عنوان رزیدنت  نوزادان آنجا ایستاده بودم و مادر بینوا را روی تخت، مصلوب دیده بودم! منتظر، تا نوزاد را بیرون کشند و روی تخت بگذارند…آنروز من به جای مادر بینوا بودم و اتاق را نه از گوشه ی نوزادی، که از گوشه ی چشم مادران می دیدم! اتاق عمل شماره ی شش. اتاقی که بارها بی تفاوت به شماره اش، برای زایمانهای متعدد به درونش دویده بودم! حکایت آن خیاط بود که خود درون کوزه افتاده باشد!

جز پرده ی سبز روبرویم و چشمان  نگران و منتظر همراه چیزی نمی دیدم. کشش مداوم جراح را بر شکمم حس می کردم بی آنکه دردی داشته باشم. ثانیه شمار ساعت بالای دیوار  به سختی جلو می رفت و من لحظه ها را شماره می کردم… نگاهم به آن تخت کوچک نوزادان بود و اینکه نکند خطری در میان بیاید و رزیدنت نوزادان را فراخوانند. خسته بودم ازین فکر که چه پیش می آید. نگران بودم که آیا نوزاد من چون نوزادی سالم نفس خواهد کشید؟ گریه خواهد کرد؟ پوستش صورتی و زیبا خواهد شد؟ این مرحله سخت را به خوبی طی خواهد کرد؟ ریه هایش چه؟ ریه هایش به آسانی باز خواهد شد؟ قلبش چه؟ تاب خواهد آورد؟ این مرحله نفس گیر را چند بار در ذهن مرور کرده بودم؟ چند بار خودم را با دوره ی بی ثمر این لحظه ها زجر داده بودم؟ چرا اینهمه می ترسیدم؟

صدای بلند جراح را شنیدم: ” مایع شفاف…  نوزاد پسر”!… به گفته ی همراه ابتدا پاهای کوچکش را در آوردند. بعد شکمش، سینه اش و آخر سرش را بیرون کشیدند.  سر کوچکی که آن گوشه ی راست بالای شکم من گیر افتاده بود و تا به آخر هم نچرخیده بود. صدای گریه اش اتاق را پر کرد! و ناگاه صورت خون آلودش را از بالای پرده سبز به من نشان دادند. ” اینهم پسر کوچولوی خوشگلت!” جراح دوست و هم مدرسه ای من بود. می دانست که چه اضطرابی در وجودم می دود. نوزاد را قبل از آنکه روی تخت بگذارد نشانم داد تا کمی آرام بگیرم…

به آن گوشه زل زده بودم. اشک چشمانم را پر کرده بود. همه جا را دیگر تار می دیدم. تک تک کلمه هایی که از دهان پرستار بیرون می آمد در ذهنم حک می شد. مرحله به مرحله می دانستم چه می گوید. معاینه اش را، وزنش را، قدش را، آپگارش را، ساعت و دقیقه ی تولدش را و حتی دمای اتاق را … از رزیدنت نوزادان خبری نشد و شنیدم  آپگارش را  ”نه” در دقیقه ی اول و “نه” در دقیقه ی پنجم حساب کردند. سینه ام سبک شد. خودم به کمتر نوزادی این نمره بالا را داده بودم. خیالم آسوده شد که نوزادم این مرحله را به خوبی پشت سر گذاشته است…

همراه می خندید و می گفت خیلی زیباست. می گفت سالم و سفید و زیباست و من خدا را در نهان سینه ام شکر می کردم که همه ناهنجاری های بی شماری را که این سالها دیده بودم در او ندیده بودند. دیگر بقیه اش مهم نبود. حتی اگر همان لحظه حس پاهایم را به دست می آوردم و درد برش کارد جراحی را حس می کردم…

شب قبل از روز زایمان “کتاب” را گشوده بودم. سوره ی یوسف آمده بود. آنجا که زلیخا یوسف را از پشت پرده بر زنان مصر آشکار ساخته بود…

مرحبا ای هدهد هادی شده   در حقیقت پیک هر وادی شده

ای به سر حد سبا سیر تو خوش   با سلیمان منطق الطیر تو خوش

صاحب سر سلیمان آمدی   از تفاخر تاجور زان آمدی

دیو را در بند و زندان باز دار   تا سلیمان را تو باشی رازدار

دیو را وقتی که در زندان کنی   با سلیمان قصد شادروان کنی

نامش را به یادگار پیر نیشابور “فرید” گذاشتیم، باشد که چون او پاکباز راه عشق باشد و دارای گوهری درخشان، آینه تمام نمای پروردگار.

هر کودکی را وقتی‌ به دنیا میاید می‌توان با واژه یی تعریف کرد… در چشمانش “معصومیت“ ای بزرگ موج میزند. و این بهترین واژه ایست که برای توصیف فرید کوچک پیدا کرده ام. امیدوارم که زیبا و پاک بماند تا انتهای زندگی‌.

فرید در دقیقه بیست

مثل همه بچه‌ها سر به زیر نبودی. سرت بالا بود. درست اون بالا گوش راست. امانم رو بریدی این روزها. با هر نفسی که فرو میدم درد میکشم. همون جایی‌ که سرت رو گذاشتی‌ درد میگیره. این یادداشت کوتاه رو نوشتم که وقتی‌ بزرگ شدی و اینجا رو خوندی بدونی که چقدر رنجم دادی….

با همه این حرفها از صمیم قلب برات دعا می‌کنم که سلامت باشی‌. سفرت به سلامت باشه و خیلی‌ موقع به دنیا اومدن سختی نکشی. شاید ندونی اما تولد عبور سختیه، و شهامت زیادی می‌خواد. امیدوارم جرات به دنیا اومدن و زندگی‌ کردن تویه این دنیای بی‌ مروت رو داشته باشی‌.

برای قلب کوچولوت دعا می‌کنم که قوی بزنه، و ریه‌هات که موقع تولد حسابی‌ باز بشه. گریه ت عمیق باشه و از انتهای ریه هات. بدون اونوقت که خیلی‌ خوشحالم کردی. مزد زحمت این ماه‌های طولانی‌ رو بهم دادی…

از دور میبوسمت کوچولوی نیومده ام…

بخش مراقبت های ویژه یا آی سی یو هم حسابی زندگی من رو پر کرده این دو ماه. یک ماه آی سی یو کودکان بودم و یک ماه آی سی یو نوزادان. شب های سخت و پر مسئولیت با بیمارهای رو به مرگ… هفته دیگه آی سی یو تموم می شه و می رم درمانگاه. هرچند این دو ماه واقعا از کار در آی سی یو لذت بردم اما خوشحالم که بخش مراقبت های ویژه رو با موفقیت تموم کردم و  کشیک هام برای یک ماه متوقف می شه! فرصت می کنم یک کم بیشتر استراحت کنم. این ماه آخر رو واقعا به استراحت بیشتر احتیاج دارم. گاهی تعجب می کنم که چطور با این کار سنگین و کشیک های طولانی و سرپا ایستادن های ممتد زایمان زودرس نداشتم… هر بار که بچه های ریز و نارس آی سی یو رو می بینم واقعا خدا رو شکر می کنم که هنوز تونستم بچه رو نگه دارم.

پری روز یه نوزاد از مادر دیابتی داشتم با وزن پنج کیلو و چهارصد! لپ هاش اونقدر تپله که نگو. رونهای پاش همین جور چین چین می خورند روی هم دیگه. توی آی سی یو به هرکول مشهوره و در مقابل بچه های هفتصد هشت صد گرمی انکوباتورهای مجاور واقعا مثل هرکول می مونه! خیلی دوستش دارم. یه جورهایی خیلی با نمکه… اما راستش هنوز هم از بچه های زیر یک کیلو می ترسم. بعضی هاشون به طرز فجیعی کوچیکند. توی آی سی یو ما بچه های بیست و سه هفته رو هم نگه می دارند! تصورش رو بکنید بچه اندازه یک کف دسته و در همون حال بیست تا لوله از همه جاش آویزونه! پوستش هنوز درست شکل نگرفته.  مثل پوست بچه موش بدون مو و براقه… اونقدر که رگ های ریز آبی رنگ پوستش رو می شه به راحتی دید. سعی می کنم به نارس بودنشون فکر نکنم چون گاهی از دیدن این منظره واقعا حالم بد می شه!

دیروز استادم می گفت بیشتر بشین و استراحت کن، چون به دنیا آوردن بچه نارس وقتی توی آی سی یو نوزادان هستی یک فاجعه است! من هم سعی می کنم به روی خودم نیارم که کجا کار می کنم. اما راستش خیلی سخته که سر هر زایمان نارسی بری و سن جنین خودت رو با سن جنین مادری که همیه الان داره بچه به دنیا میاره قیاس نکنی! یا وقتی نوزاد نارس رو از شکم مادر بیرون می کشند و مشغول کمک های لحظه های اول تولد می شی بچه خودت رو با اون بچه ای که روی تخت گذاشتن مقایسه نکنی! … هر هفته که می گذره می گم خوب به سلامتی یک هفته دیگه هم گذشت و بچه یک هفته کامل تر شد… نعمت بزرگی است تا آخر حاملگی در شکم مادر ماندن!

…

بهروز  نوشته که داره داماد می شه! دلم می سوزه که نیستم ببینمش در لباس دامادی. گاهی فکر می کنم مگه آدم چند تا دوست عزیز داره که موقع بزرگترین لحظه ی قابل انتخاب زندگی شون نباشه تا صورت شادشون رو ببینه؟!… اماباز هم مثل گذشته به همون نتیجه قبلی می رسم که زندگی این دنیا خیلی بی رحمه. خیلی “دلم می خواست ها” داشتم که به بار ننشسنه  و خیلی “کاش ها” که هیچ وقت محقق نشده… و زندگی که همین جور سنگین و بی مروت ادامه پیدا می کنه و جلو می ره!… براشون آرزوی شادکامی می کنم و عمر طولانی در کنار همسر.

سال اول رزیدنتی با همه ی سختی هاش تمام شد  و سال دوم رسما آغاز. سالی که مسئولیت های بیشتری داره و تصمیم گیری های سخت تر. حالا دیگه یه انترن ساده نیستم که شب هرجا گیر بکنه به سال بالایم زنگ بزنم و بخوام که کمکم کنه. حالا خودم باید مشکل انترن ها رو حل کنم و این خیلی سخته! تصمیم و تردید و شک اونهم نیمه های شب که خسته ای و تنها خیلی کار سختیه… و من خیلی می ترسم! امیدوارم از عهده اش بر بیام.

***

غزل هفته پیش قدش از من بلندتر شد. خیلی کیف داره که ببیینی اون بچه کوچولویی که توی یه دستت جا می شد حالا برای خودش خانومی شده و از تو بلندتر. امیدوارم همیشه سلامت باشه و شادمان.

***

مدادهای رنگی ام را از جعبه استوانه ای شکلشان در می آورم و به آن لحظه خوشی فکر می کنم که آنها را دانه دانه از میان انبوه رنگهای چشم نواز بیرون کشیدیم و از مغازه کوچک نوشت افزار فروشی کنج پونک باختری خریدیم…به آن لحظه شاد و پر جنب و جوش. به آن لحظه هایی که پر از خیال بود و آفرینشی از نو. من مست مغزی نرم مداد رنگی ها. تو شاد از گردش آسان مدادها زیر سرانگشتان من. تا کدام نقش بر آید از میان انبوه ِروشن ِ رویاها!

مداد رنگی هایم را در عزیزترین گنجه ای که دارم به ترتیب چیده ام.گاهی اگر فرصتی باشد به گنجه کوچکم سر می زنم و مداد هایم را بو می کشم، به مغزی نرمشان دست می کشم… به امید درک روشن آن لحظه های جاوید… آن کنج مغازه کوچک نوشت افزار فروشی…که یکروز با هم درآن قدم گذاشتیم و با بسته ای پر از رنگ بیرون آمدیم. به امید نقشی از روشن ِ فردا ها!

فرداها و فرداها آمدند. مدادهای نرم من کوچک تر شدند. نقش زدند از پس نقش. در آرزوی روزهای نیامده در تقویم! هر روز که می گذرد نوک نرم مدادی بر صفحه سپید کاغذ گسترده می شود؛ و نقشی بند می شود در میان انبوه رفته ها، رسم شده ها، و خاموش از چراغ روشن ِ آرزوها!

هر چه می گذرد مدادهای تیره ام کوتاه تر می شوند و مداد طلایی رنگ خورشیدوارم از همه بلند تر می نماید! هرچه می گذرد نقشهایم سنگین تر می شوند و تیره تر! و هربار خالی تر از روشن ِ سوداها!

یاد آن لحظه خوشی می افتم که دستانم را گرفتی و مرا به سمت آن مغازه کوچک نوشت افزار فروشی کشاندی. یاد آن فریاد شاد کودکانه که در گلویم پیچید وقتی انبوه مداد رنگی ها را در قفسه های تا سقف چیده شده دیدم… یاد آن دست چین کردن شادمانه تو که از هر رنگی، مدادی را برای من کنار می کشید! …کاش تا ابد می ماندیم در آن لحظه شاد. کاش حک می شدیم چون صفحه یک نقاشی بر چهره زمان. کاش تو می ماندی و دستهای مهربانت وقتی نوار روشن رنگ را در دستان من می ریخت. کاش من می ماندم و هزاران نقش سپید که با دیدن مداد رنگی ها در ذهنم جان می گرفت. کاش آن لحظه شاد می ماند تا ابد… کاش و ای کاش هر دو چون موم سخت می شدیم، برای همیشه، در اوج لحظه ی روشن ِامیدها و رویاها!

            يك قطعه زيبا از شهرام ناظری از آلبوم “شيدای رومی”

            مرا گويي كه رايي من چه دانم          چنين مجنون چرايي من چه دانم

            مرا گويي بدين زاري كه هستي         به عشقم چون برايي من چه دانم

            منم در موج درياهاي عشقت             مرا گويي كجايي من چه دانم

            مرا گويي به قربانگاه جان ها           نمي ترسي كه آيي من چه دانم

            مرا گويي اگر كشته خدايي              چه داري از خدايي من چه دانم

            مرا گويي چه مي جويي دگر تو         وراي روشنايي من چه دانم

            مرا گويي ترا با اين قفس چيست        اگر مرغ هوايي من چه دانم

            مرا راه صوابي بود گم شد             ار آن ترك خطايي من چه دانم

            بلا را از خوشي نشناسم ايرا           بغايت خوش بلايي من چه دانم

            شبي بربود ناگه شمس تبريز           ز من يكتا دوتايي من چه دانم